Gdy rany się nie goją…

Przewlekła

niewydolność żylna

Przyczyny:

To choroba wywołana przez zastój w żyłach z powodu uszkodzenia zastawek i wstecznego przepływu krwi.

W fizjologicznym procesie krew z kończyn dolnych odprowadzana jest do serca wbrew grawitacji. Aby proces ten przebiegał prawidłowo konieczna jest praca zastawek i pompy mięśniowej. W przypadku przewlekłej niewydolności żylnej zastawki są uszkodzone na skutek zespołu pozakrzepowego, pierwotnej niewydolności zastawek żylnych i zespoły uciskowe. Gdy zastawki ulegają uszkodzeniu, krew cofa się i napiera na ściany naczyń. Naczynia żylne poszerzają się i z biegiem czasu zalegająca krew żylna wywołuje zmiany chorobowe w otaczających tkankach. Postęp choroby skutkuje nasilającym się bólem nóg, rozwojem żylaków, obrzękami, nawracającymi stanami zapalnych żył, krwotoku z żylaków i zmian troficznych skóry, w tym owrzodzeń.

Czynniki ryzyka:

• płeć żeńska- na przewlekłą niewydolność

  żylną

  cierpi około 70 % kobiet i 50 % mężczyzn

• wiek
• ciąża
• praca

  stojąca lub siedząca

• genetycznie

  uwarunkowane osłabienie

  zastawek i ścian żył

• palenie

  papierosów

• otyłość

Sprawdź także: Terapia manualna a masaż leczniczy - czym się różnią?

Objawy i przebieg choroby:

• według

  skali CEAP służącej klasyfikacji przewlekłej niewydolności

  żylnej

• w

  początkowym stadium C1 występuje uczucie ciężkości nóg

  zwłaszcza wieczorem, bolesne skurcze mięśni łydek

• stadium

  C2 widoczne żylaki czyli trwałe poszerzenie żyły- w pozycji

  stojącej

• stadium

  C3 ciastowate obrzęki kończyn dolnych

• stadium

  C4 wyprysk żylny, przebarwienia, lipodermatoskleroza

• stadium

  C5 wszystkie

  zmiany występujące

  w poprzednich stadiach i dodatkowo widoczne blizny po wygojonych

  owrzodzeniach

• stadium

  C6 zmiany skórne z poprzednich stadiów i czynne owrzodzenie

  żylne goleni

Objawy przedmiotowe:

• teleangiektazje

  - żyłki śródskórne o średnicy <1 mm

• skręcone

  zatokowo żylaki żył odpiszczelowej i odstrzałkowej

• obrzęk-

  w początkowej fazie plastyczny, ustępujący po nocnym odpoczynku, w

  późniejszym etapie sprężysty i niepodatny

• przebarwienia

  skóry o rdzawo-brązowym kolorze

Następstwem przewlekłej niewydolności żylnej uznawane jednocześnie za najbardziej zaawansowane stadium PNŻ są owrzodzenia. To ubytek skóry pełnej grubości powstający na skutek niedostatecznego zaopatrzenia tkanek w tlen i składniki odżywcze. Przyczynia się to do powstawania zmian troficznych i martwicy. Rozwijają się najczęściej nad kostką w okolicy przyśrodkowej, bocznej, mogą się tworzyć owrzodzenia okrężne okalające całą łydkę.
Ze względu na ich przewlekły charakter dochodzi do kolonizacji bakteryjnej, czemu towarzyszy wysięk, bolesność i ucieplenie. Nierzadko w dnie i na brzegach rany tworzą się ogniska martwicy.
Szacuje się że około 30 % owrzodzeń nie ulega wygojeniu przez okres 2 lat co zwiększa ryzyko rozwoju raka skóry tzw. wrzodu Marjolina.

Rozpoznanie

Ustalane jest na podstawie objawów podmiotowych i badania fizykalnego oraz diagnostyki ultradźwiękowej USG doppler żył kończyn dolnych

Leczenie

Jedyna metoda która może spowolnić rozwój PNŻ tzw. „złoty standard” to leczenie uciskowe za pomocą systemów kompresyjnych wielowarstwowych u chorych z czynnymi owrzodzeniami oraz pończochy lub podkolanówki uciskowe dobierane indywidualnie do nie obrzękniętej kończyny przez wykwalifikowany personel. Terapia uciskowa polega na wywołaniu ucisku na naczynia żylne największego nad kostką o ciśnieniu 40 mmHg, stopniowo zmniejszającego się w wyższych częściach kończyny pod kolanem 17-20 mmHg co powoduje swobodny odpływ krwi z kończyny do serca. Dodatkowo każde owrzodzenie należy oczyszczać ( chirurgicznie, mechanicznie, biochirurgia( larwoterapia)) oraz zabezpieczać opatrunkami specjalistycznymi.

W celu redukcji obrzęku zaleca się stosowanie przerywanego ucisku pneumatycznego.

Leczenie farmakologiczne działa jedynie wspomagająco do leczenia uciskowego i nie chroni przed rozwojem zaawansowanych zmian.

Ponadto zaleca się unikanie długotrwałego siedzenia i stania, opalania, spacery, jazda na rowerze, jogging,

odpoczynek z kończynami dolnymi podpartymi na całej długości ( nie punktowo!) powyżej poziomu serca.