Budowa kolana, stawu kolanowego. Zrozum swoje ciało

Kości tworzące staw kolanowy

Staw kolanowy łączy trzy kości: kość udową, piszczelową oraz rzepkę. Rzepka działa jak tarcza chroniąca przednią część stawu i umożliwiająca płynne ruchy zginania i prostowania nogi. Warto w tym miejscu wspomnieć o szczególnej roli rzepki w stawie kolanowym. Rzepka to mała trójkątna kość tzw. Trzeszczka stawowa największa w ludzkim organizmie. Znajduje się w przedniej części stawu kolanowego pomiędzy końcem dystalnym kości udowej, a początkiem kości piszczelowej. Pełni bardzo istotną rolę w stawie.

• Mechanicznie

  działa jak dźwignia zwiększając siłę działania mięśnia

  czworogłowego uda podczas prostowania kolana.

• Chroni przednią

  wewnętrzną część kolana przed urazami

• Rzepka pomaga

  także rozprowadzić obciążenia w stawie równomiernie na kość

  piszczelową i udową dzięki temu naciski i tarcie chrząstki

  stawowej się zmniejsza.

Ze względu na swoją istotną funkcję, często jest przyczyną dolegliwości pacjentów.

Chrząstka

stawowa

Chrząstka stawowa pokrywa powierzchnie kości w stawie kolanowym, zapewniając im gładkość i chroniąc przed tarciem. Chrząstkę stawową dzielimy na włóknistą - jest delikatniejsza w głębszej warstwie, oraz od zewnątrz chrząstka szklista - bardzo twarda i wytrzymała. Z wiekiem lub w wyniku urazów chrząstka może ulec zniszczeniu, prowadząc do bólu i ograniczenia ruchomości.

Więzadła

W stawie kolanowym znajdują się cztery główne więzadła: więzadło krzyżowe przednie, więzadło krzyżowe tylne, więzadło poboczne przyśrodkowe i więzadło poboczne boczne. Więzadła te stabilizują staw, zapobiegając jego nadmiernym ruchom.

Łąkotki

Łąkotki to specyficzne struktury chrzęstno-włókniste w kształcie półksiężyca, zlokalizowane w stawie kolanowym. Pełnią one kluczową rolę w rozkładaniu ciężaru ciała i zmniejszaniu tarcia podczas ruchu, działając jak amortyzatory między kością udową a piszczelową. Oprócz funkcji amortyzacyjnej, łąkotki wpływają na integralność strukturalną kolana, zwłaszcza podczas napięć i skręceń.

Łąkotki mają specyficzną budowę. Są to twory z włóknisto-chrzęstnej tkanki, które są wklęsłe na górze i płaskie na dole, przymocowane do małych zagłębień (dołów) między kłykciami kości piszczelowej. Ich ukrwienie odbywa się z obrzeża do środka, z tym, że środek łąkotki jest pozbawiony unaczynienia w wieku dorosłym, co prowadzi do ograniczonej zdolności gojenia się.

Sprawdź także: Czym jest i do czego prowadzi koślawość kolan?

Łąkotki dzielą części obwodowe jamy stawowej kolana na dwa piętra, co jest istotne dla mechaniki ruchu stawu. W górnym piętrze odbywają się ruchy zgięcia, natomiast w dolnym - prostowania. W wyprostowanym stawie kolanowym łąkotki wydłużają się i zwężają, co jest istotne dla ich funkcji amortyzującej. Uszkodzenia łąkotek zwykle dotyczą łąkotki przyśrodkowej i mogą prowadzić do utrudnień w prostowaniu kolana, na przykład podczas chodzenia po górach lub schodach.

Torebka

stawowa - błona maziowa i płyn stawowy

Torebka stawowa to struktura anatomiczna otaczająca staw, pełni kluczową rolę w jego funkcjonowaniu i ochronie. Torebka stawowa składa się z dwóch głównych warstw:

• Błony włóknistej

  - Jest to zewnętrzna, grubsza warstwa torebki stawowej. Składa się

  głównie z gęstej tkanki łącznej i otacza staw, zapewniając

  stabilność i ochronę struktur stawu kolanowego przed urazami

  zewnętrznymi.

• Błony maziowej -

  Jest to wewnętrzna, cieńsza warstwa torebki. Wyściela wnętrze

  torebki stawowej i jest odpowiedzialna za produkcję płynu

  stawowego, który nawilża, odżywia chrząstkę stawową oraz

  więzadła i zmniejsza tarcie między powierzchniami stawowymi.

Artykuł stanowi jedynie zarys anatomii kolana .

Kolano będąc skomplikowaną strukturą anatomiczną często ulega urazom i zwyrodnieniom. Takim jak np. Torbiel Bakera.

Dbaj o swoje kolana i pamiętaj, że regularne ćwiczenia i wizyty u fizjoterapeuty mogą pomóc w utrzymaniu ich w dobrej kondycji.