Więzadło krzyżowe przednie - ACL - rehabilitacja

Funkcje więzadła krzyżowego przedniego:

• Stabilizacja kolana w trzech płaszczyznach - zapobiega wysuwaniu się goleni do przodu względem kości udowej, ogranicza rotację goleni, oraz stabilizuje kolano w płaszczyźnie czołowej
• Zamiana ruchu toczenia na ruch poślizgowy
• Funkcja czuciowa

Mechanizm urazu:

• Nagłe przesunięcie się powierzchni stawowych uda i piszczeli poza ich fizjologiczny zakres (nagłe zahamowanie lub zmiana kierunku przez osobę biegnącą, powodujące rotację w kolanie)
• Nadmierny przeprost w stawie kolanowym (nagłe obciążenie wyprostowanych obu kończyn dolnych lub zadziałanie siły zewnętrznej od przodu na wyprostowane kolano)

ACL

• Ból
• Słyszalny trzask
• Uczucie przemieszczenia stawu w momencie urazu
• Odruchowe usztywnienie kolana lub poważne ograniczenie funkcji
• Wysięk w kolanie rozwijający się po upływie 24 - 48 h
• Krwiak wewnątrzstawowy+ testy funkcjonalne+ próby przeciążeniowe

Sprawdź również: Budowa kolana i stawu kolanowego

Diagnostyka:

• RTG
• USG
• RM

Leczenie:

• Zachowawcze - przy naciągnięciu - stabilizator
• Operacyjne - artroskopowa rekonstrukcja - przeszczep autogeny/sztuczny (LARS)

Co trzeba osiągnąć przed operacją?

• Pełna możliwa ruchomość stawu - zwłaszcza przeprost
• Siła mięśniowa minimum 80% do kończyny zdrowej
• Nauka świadomej kokontrakcji
• Instruktaż pacjenta - świadomość ograniczeń i możliwości pooperacyjnych
• Reedukacja posturalna

Rekonstrukcja ACL

• Autogenna
  • BPTB - więzadło rzepki
  • STG - ścięgno mięśnia półścięgnistego i smukłego (rekonstrukcja jednopęczkowa vs. dwupęczkowa )
  • ścięgno mięśnia czworogłowego uda
• Sztuczna

  • LARS,

  • taśmy węglowe

Rehabilitacja ACL - cele

• Przywrócenie prawidłowej:
  • ruchomości
  • propriocepcji
  • siły
  • koordynacji
• Brak wysięku i bólu podczas aktywności fizycznej
• Powrót do aktywności bez utraty stabilności stawu
• Testy funkcjonalne w granicach około 90% w porównaniu z kończyną dolną nieoperowaną

Rehabilitacja ACL Postępowanie pooperacyjne - czytaj tutaj

	METODA AUTOGENICZNA	METODA LARS
REHABILITACJA:	6-9 miesięcy	ok. 12 tygodni
Orteza	Do 6 tygodnia	Brak
Ćw. Izometryczne	1 - 4 dzień	1 doba
Zgięcie kolana 90o	2- 6 tydzień	7 - 10 dzień
Prawidłowy chód	Ok. 6 tygodnia	2 - 3 tydzień
Pełny zakres ruchu	6 - 9 tydzień	3 tydzień
Jogging	9 - 12 tydzień	2 - 3 tydzień
Pełna aktywność	Stopniowo od 16 tyg., pełna aktywność 6 - 9 miesiąc	Po 12 tygodniach
Wyniki długofalowe	Daje szanse na brak powtórnego uszkodzenia	Zużywa się w czasie po ok. 10 - 15 latach
Dla kogo ?	Osoby mało aktywne	Sportowcy i osoby uprawiające sport rekreacyjnie